Abstract
Bu makale, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin telif hakkı statüsünü; telif hakkı korumasının eşiği ve eser sahipliği odak noktasında, karşılaştırmalı hukuk perspektifinden incelemektedir. Çalışma, günümüz telif hakkı sistemlerinin temel olarak insan merkezli kalmaya devam ettiğini ve korumayı insanın yaratıcı katkısına bağladığını savunmaktadır. Tamamen otonom yapay zeka çıktıları, insan eser sahipliğinin bulunmaması nedeniyle prensipte geleneksel telif hakkı korumasının dışında kalmaktadır.
Çalışma; Almanya ve Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Japonya ve Çin'in hukuki yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Alman ve AB hukuku "kişisel fikri yaratım" şartına sıkı sıkıya bağlı kalırken ve ABD doktrini "insan eser sahipliği" gerekliliğini istikrarlı bir şekilde uygularken; Birleşik Krallık, bilgisayar üretimi eserler için özel bir yasal düzenleme sunmaktadır. Çin içtihatları ise aksine, anlamlı bir insani organizasyonel veya yönlendirici girdinin tespit edilebildği durumlarda eser sahipliğini tanıyan daha işlevsel bir yaklaşım geliştirmiştir.
Türk hukuku açısından bakıldığında makale, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki "hususiyet" (özgünlük) şartının da benzer şekilde insani yaratımı ön koşul kabul ettiğini; müşterek/içtimai eserler ile sui generis veri tabanı koruması gibi mevcut mekanizmaların, bağımsız yapay zeka çıktılarını korumada yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.
Keywords: Generative Artificial Intelligence, Copyright Law, AI-Generated Works, Comparative Copyright Law, Prompt Engineering, Intellectual Property Reform
English Abstract & Metadata
Generative AI and Copyright Law: Human Authorship, Originality, and Comparative Perspectives
This article examines the copyright status of AI-generated content with particular focus on authorship and the threshold of protectability from a comparative law perspective. It argues that contemporary copyright systems remain fundamentally anthropocentric, conditioning protection on human creative contribution. Fully autonomous AI outputs, in principle, fall outside traditional copyright protection due to the absence of human authorship.
The study comparatively analyzes the legal approaches of Germany and the European Union, the United States, the United Kingdom, Japan, and China. While German and EU law adhere strictly to the requirement of “personal intellectual creation,” and U.S. doctrine consistently enforces the “human authorship” requirement, the United Kingdom provides a specific statutory solution for computer-generated works. Chinese jurisprudence, by contrast, has developed a more functional approach that attributes authorship where meaningful human organizational or directive input can be identified.
With regard to Turkish law, the article demonstrates that the originality requirement (“hususiyet”) under the Law on Intellectual and Artistic Works similarly presupposes human creation, and that existing mechanisms such as collective works and sui generis database protection are insufficient to protect standalone AI outputs.